AB, Libya'nın Türkiye deniz yetki alanı anlaşmasını onaylamasını kınadı

Libya'nın Bingazi'deki Temsilciler Meclisi, doğu Libya'nın yaklaşık yedi yıldır karşı çıktığı Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanı mutabakat muhtırasını 20 Ekim'de onayladı. Bu gelişme Avrupa Birliği, Yunanistan, İsrail ve Mısır'dan sert kınama aldı.

Oylama, analistlerin Libya cumhurbaşkanlığı için manevra yaptığını söylediği doğu komutanı Halifa Hafter'ın oğlu Saddam Hafter'ın eseri olarak geniş çevrelerce değerlendiriliyor. Onaylamadan iki hafta önce meclis, 12 yıldır bu görevi üstlenen ve Kahire'nin müttefiki olan uzun süreli başkanı Akıla Salih'i görevden alarak yerine Libya-Türkiye Dostluk Komitesi'ne başkanlık etmiş olan El-Salhin Abdunabi'yi getirdi.

Amerika Birleşik Devletleri şu an Trablus ile Bingazi arasında bir güç paylaşım düzenlemesi için arabuluculuk yapmaya çalışıyor. Cumhurbaşkanı Donald Trump'ın Arap ve Afrika işleri kıdemli danışmanı Massad Boulos bu çabayı yürütüyor; varılacak bir anlaşma Saddam Hafter'ı cumhurbaşkanı yapabilir; ancak bu sonuç, Türkiye'nin batı Libya üzerindeki nüfuzu göz önüne alındığında Ankara'nın onayını gerektiriyor.

Saddam Hafter'ın onay hamlesi, söz konusu Türk desteğini güvence altına alma girişimi olarak yorumlanıyor. Ankara'nın etkisi, herhangi bir çözümde belirleyici bir söz hakkı tanıyor ve Trump'ın pragmatik yaklaşımını Atina, Lefkoşa ve İsrail'in itirazlarıyla doğrudan gerilime sokuyor.

Avrupa'nın elindeki kozlar sınırlı. Bingazi'nin Temmuz 2024'te AB'nin göç komiseri ile üç üye devlet bakanını varışlarında sınır dışı etmesinin ardından Avrupalı başkentler yalnızca ölçülü bir tepki koydu; bu durum bloğu sonraki müzakerelerde zayıf bir konumda bıraktı.